1. Bezuinig niet: je zult waarschijnlijk tientallen jaren willen genieten van je mooie prent. Over een zo lange periode zijn de kosten van de lijst (en van de prent) verwaarloosbaar. Gebruik dus de “ruimte in je portemonnee” ten volle.
   1. Grotere lijsten zijn duurder dan kleinere lijsten. Een lijstenmaker zal meestal een ruimte van 7 – 10 cm om de afbeelding adviseren. Dat betekent dat de lijst 14 – 20 cm hoger en breder zal zijn dan het formaat van de afbeelding.
   2. Er zijn standaard-lijsten en op maat gemaakte lijsten. Standaard-lijsten zijn goedkoper en meestal ook sneller leverbaar maar ze hebben vaak niet de ideale afmetingen. De lijstenmaker levert ook de standaardlijsten, op maat gemaakte lijsten worden door de meeste grootwinkelbedrijven niet geleverd.
2. Een goede lijst
   1. is stevig en vervormt niet door z’n eigen gewicht. De lijstenmaker kan je goed adviseren over een geschikt lijstprofiel bij de gewenste maat van de lijst.
   2. heeft een goed ophangsysteem: liever niet met het profiel aan de spijker hangen maar met een draad die aan de achterwand of aan de zij-profielen is bevestigd. Horizontaal ophangen met een draad lukt altijd; met een vast ophangpunt op de achterwand vaak niet.
   3. beschermt de prent tegen invloeden van de omgeving: tegen
      1. insecten(poep); insecten kunnen de prent beschadigen door vraat en door hun uitwerpselen,
      2. stof, vet, rook, roet en vocht uit de lucht. Dat lukt nooit helemaal want de lijst moet ventilatie rond de plaat toestaan.
         Een doorzichtige plaat – glas of acrylaat – beschermt uw prent tegen insecten en vieze lucht. Het is niet aan te raden om een prent in te lijsten zonder bescherming: papier is veel kwetsbaarder dan een doek of paneel met olie- of acrylverf. De meeste lijstenmakers gebruiken niet graag acrylaat: het trekt stof aan (electrostatisch) waardoor de prent moeilijk “schoon” is in te lijsten en het is minder krasbestendig. Omdat het zo goedkoop is en niet makkelijk breekt leveren veel grootwinkelbedrijven lijsten met acrylaat i.p.v. glas. veroudering/verkleuring tgv van UV-licht; UV-licht is een normaal bestanddeel van daglicht en wordt vaak ook door lampen uitgezonden. UV is erg energierijk waardoor op den duur (sneller dan u denkt!) het papier en de drukinkt zullen verkleuren of zelfs uiteenvallen. Led-lampen produceren veel minder UV dan andere soorten lampen (halogeen, TL)! Koop dus een glassoort die het grootste deel (>90%) van het UV tegenhoudt als u de ingelijste prent op een plaats hangt die blootgesteld wordt aan fel dag- of kunstlicht. De plaats van de prent gaat waarschijnlijk in de loop van de jaren een paar keer veranderen dus het is verstandig hier al meteen rekening mee te houden.
         Aan de achterzijde van de lijst moet een goede "achtertik" zitten: een plaat zuurvrije en gebufferde karton van ca. 1,5 mm dik. "Gebufferd" wil zeggen dat het karton niet alleen zuurvrij is maar ook een alkalische component heeft die zuren uit de lucht neutraliseert - alleen "zuurvrij" is dus niet voldoende! Goede achtertik is meestal aan een zijde gemarmerd en voorzien van een vlekkenwerend laag.
      3. geeft een ongehinderd zicht op de prent: je wil de prent onder alle omstandigheden en alle hoeken kunnen zien zonder gehinderd te worden door reflecties of spiegelingen van de omgeving. Koop dus een lijst met “ontspiegeld” glas, d.w.z. een glassoort die 95-98% van het opvallende licht doorlaat. Daarmee voorkom je niet alleen ongewenste reflecties maar ook dat de contrasten en kleuren in de prent minder helder worden: het licht moet ook “op de terugweg” niet reflecteren op de achterkant van het glas. Glas dat èn tegen UV beschermt èn ontspiegeld is, wordt meestal “museum-glas” genoemd. Verschillende fabrikanten bieden zulk glas onder verschillende merknamen aan. Een goede lijstenmaker levert zulke glassoorten. Natuurlijk zijn die producten duurder dan niet-ontspiegelde en niet-UV-werende materialen maar ook hier geldt: bezuinig niet!

Of een lijst mooi is, hangt helemaal af van je smaak. Een mooie lijst kan echter de prent “domineren”. Kies dus een lijst die de prent naar voren haalt en zelf niet te veel aandacht vraagt. Een lijstenmaker heeft veel ervaring, laat je dus adviseren - je hoeft het advies natuurlijk niet op te volgen.

Meestal zal de lijstenmaker je vragen of je een passe-partout wenst, en welke kleur dan en hoe groot. Neem de tijd om dat passe-partout te kiezen: tint en textuur zijn heel belangrijk voor het geheel en je gaat er nog jaren naar kijken. De functie van een passe-partout is niet alleen die van een mooie omlijsting van de afbeelding  maar zorgt er ook voor dat de prent niet tegen de glasplaat gedrukt wordt. Meestal bedekt het passe-partout de buitenste randen van de prent maar dat hoeft natuurlijk niet: als de prent op bijzonder papier is gedrukt of een mooie scheprand heeft, kan het aantrekkelijk zijn om het passe-partout zo ruim te kiezen dat het hele blad erbinnen valt. De lijstenmaker bevestigt dan de prent bovenop zuurvrij passe-partout karton zodat de schepranden zichtbaar blijven.

Bedenk dat goede lijstenmakers meestal niet bij grootwinkelbedrijven werken. Houd er rekening mee dat laten inlijsten meestal een of twee maanden duurt; er zijn niet veel goede lijstenmakers meer dus ze hebben meestal een volle agenda. De meeste kunstenaars werken zelf met een of twee goede lijstenmakers en vertellen je graag wie dat zijn. Ik werk met Lijstenmakerij Van der Schaar in Heerenveen – heel goed en het werk is altijd vóór de afgesproken datum klaar.

Veel plezier met je nieuwe aanwinst!