300-1
Cees Elzinga's Nieuwsbrief nr. 84 d.d. 2 oktober 2026

In het werk van Horst Janssen (1929 - 1995) zijn het verval en de dood nooit ver weg, wat hij ook maakte. Zo ook in deze tekening uit 1979, getiteld "Von Anfang an":

Von Anfang an, HJ, 1979

Horst Janssen: "Von Anfang an", 20/03/1979, grafiet en kleurpotlood, 47,2 x 36,8 cm 

Achteraf is het misschien wel niet toevallig dat het M. was die mij, al meer dan twintig jaar geleden, attendeerde op het werk¹ van Horst Janssen.
"Von Anfang an" zou ook de titel kunnen zijn van een biografie van M. Altijd al wat vreemd, als kind al, en hij bleef vreemd, vreemder. Zijn gedrag en onze perceptie ervan haakten ineen tot een wonderlijke tango die gaandeweg door steeds minder van ons kon worden gevolgd. Duizelingwekkend waren de passen door en over de toch al vage lijn tussen verbeelding en werkelijkheid. En nu danst hij alleen, nog door slechts weinigen en van grote afstand gadegeslagen. Alleen, op muziek waarin de bandoneon en de güïro verdrongen werden door de fabula en de lier. Muziek die alleen hij nog hoort. Laten wij maar even luisteren naar een klein stukje² van een compositie van Piazolla terwijl we naar het portret kijken dat ik van M. maakte:

M.

Cees Elzinga: 'M.', houtsnede 2026, 36 x 40 cm, oplage 6.

En dit is 'm dan; een gevallen blad lijkt een passende parafrase van M.. Ik kan niet tekenen zoals Horst Janssen; qua stijl en expressie zijn wij tegenpolen. Niet omdat ik dat wil, maar vanwege mijn beperkingen. Ik vermoed dat hij mijn parafrase wel zou kunnen billijken.
Ik vond het fijn om deze prent te maken omdat ik 'm kon opbouwen uit een klein aantal kleuren: siena, rood en warm geel en natuurlijk ook wit. Als je dan bij de lichtste tinten (mengsels met veel wit) begint, komt'ie bij iedere drukgang (ca. tien) beter en vollediger naar voren. De laatste laag vormt de  achtergrond met een heel diepbruin, het zgn. "Van Dijck bruin", wat verdonkerd met een transparant zwart. Zo rees het blad langzaam op uit een reeks van steeds donkerder tinten. 'M.' is gedrukt op 300 grs Hahnemühle 1584.

Als je de prent wil zien, kan dat natuurlijk in mijn atelier; bel en we maken een afspraak. Op een expositie van 'M.' moet je nog even wachten want hij is nog niet goed droog en moet dan nog ingelijst worden. Op z'n vroegst bij de Drukkunstbeurs in Amersfoort, eind oktober.

De prent "staat ruim in het blad" en helaas is mijn cameraatje niet in staat om subtiele details goed weer te geven. Als je er voor staat zie je die wel degelijk.

Ik maakte ook een gedicht over M. en mij:

M.

Bekrast en bekerfd,
opgesloten in jezelf,
opgesloten in het leven ook,
tussen onbegrepen eisen
en misverstane liefde.
Van een schans van arrogantie,
een vesting van woede,
met gedachte borsten
en een harde schoot
lonk je naar de vijand
vanaf een ijle top
die alleen jij nog ziet.

Kom, kom,
maar niet te nader,
want zo sterk en zuiver
dat ik ons dragen kan,
ben ik niet.

Inmiddels heb ik, voor de vierde keer,  het contact met M. voor eeuwig verbroken. Het zal wel niet de laatste keer zijn.

Ik heb me een hele tijd afgevraagd of ik dit allemaal wel moet vertellen. Kon ik het niet gewoon zo laten - andere titel of helemaal geen titel en een verhaaltje over de vergankelijkheid. Jullie zouden precies dezelfde prent zien.
Stel de prent hangt straks in een galerie en de bezoekster weet niets over de achtergrond, niets over M. Ze wordt geraakt doordat het beeld herinneringen oproept aan haar laatste boswandeling met een zieke vriendin. Ze koopt de prent en hangt hem in haar studeerkamer. Naast het raam, de slechte belichting stoort haar niet. Ze kijkt er bijna nooit meer naar, vergeet waarom ze'm kocht. Duur, dat wel.
Wat doe ik nu dan met deze titel en dit verhaal over iemand die jullie niet kennen. Ook nog een gedicht en dramatische muziek. Dat hoeft toch allemaal niet? Of toch? Ik weet het echt niet.

Thijnhof - tussen mijn helden
Binnenkort exposeer ik met een aantal leden van Hōlt in Museum Thijnhof in Coevorden. 

2006a95d-dfb2-4199-9563-3a939bb28aea

Natuurlijk zijn jullie van harte welkom bij de opening op 3 oktober om 15:00 uur. Misschien hangt er wel zo'n prachtig landschap van Rita Lentz. Bijvoorbeeld dit:

2

Rita Lentz: 'De bocht', houtdruk 2025, 40 x 100 cm

Hoop dat jullie ook komen.

Over een paar dagen is het Dierendag. Misschien een mooie gedachte om dan geen dierlijke producten te eten: vlees, vis, zuivel, eieren, kroepoek, etc.

¹Er is een prachtig museum, gewijd aan Horst Janssen, in Oldenburg (BRD), op ca. 1,5 uur rijden van Groningen. Oldenburg zelf is ook een bezoekje waard.
²Dit is een fragmentje van de compositie "Soledad", gespeeld door Gidon Kremer in 1997 op het album 'Hommage á Piazolla'. De bandeonist is Per Arne Gloviger, Vadim Sakharov op de piano en Alois Porch op contrabas.

Unsubscribe